De betekeniseconomie: van ideaal naar werkelijkheid? Een gesprek met Kees Klomp

Jelle van Baardewijk in gesprek met lector Betekeniseconomie Kees Klomp. “Wat instort is de illusie dat we ons uit deze crisis kunnen groeien.”

In zijn werk probeert Klomp, geïnspireerd door allerlei radicale denkers, voorbij het huidige economische model te denken. Hij spreekt over de betekeniseconomie. Klomp: “Ik zou dat definiëren als een economisch systeem of beginsel waarin niet welvaartsontwikkeling en economische groei centraal staat, maar welzijnsontwikkeling.” Het is met andere woorden een herziening van wat we van waarde vinden. Dit komt voort uit de gedachte de het huidige systeem gebaseerd op groei uiteindelijk onhoudbaar is. “Ik heb de neiging om de ecologische waarheid boven de economische te plaatsen.”

Toch is het een gigantische opgave om deze verandering in het denken te realiseren. Onze levensstandaard is enorm gegroeid, zo vertelt Klomp, en dat heeft bijgedragen aan onze ervaring van welbevinden. Maar inmiddels zijn we een overontwikkeld land: welvaartsgroei zorgt niet meer per se voor meer welzijn. Klomp: “Wat instort is de illusie dat we ons uit deze crisis kunnen groeien. Ik denk dat de meest hardnekkige en pijnlijke illusie is om los te laten.”

Op diverse plekken ziet Klomp deze betekeniseconomie ontstaan. Vooral in de voedsel- en energiesector ziet hij aanknopingspunten bij nieuwe coöperaties. “Ze veranderen eigenlijk de markt.” Klomp verwacht daarbij meer van bewegingen van onderop dan van de overheid. “Je hebt niet zoveel fantasie nodig om in onze regering een groot ministerie van economische zaken te zien.” Desondanks ziet Klomp wel voortuitgang in het toenemende debat over andere waarden dan de louter economische. Hij spreekt ook over de spirituele kant van betekenis. “Ik denk dat als je het over doelen en bedoeling hebt [..] dan kun je veel makkelijker met elkaar gemeenschappelijke grond vinden.”